Σαράντα χρόνια συζητήσεων, δεκάδες συναντήσεις, κυβερνητικές δεσμεύσεις, αποφάσεις, αλλαγές χωροθέτησης και αλλεπάλληλες ανακοινώσεις. Κι όμως, το Δικαστικό Μέγαρο Βόλου εξακολουθεί να στεγάζεται στο ίδιο ιστορικό κτίριο της πλατείας Ελευθερίας, με τους δικαστικούς υπαλλήλους να καταγγέλλουν σοβαρά προβλήματα και τις εικόνες από την πρόσφατη εισροή νερών να επαναφέρουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ένα ζήτημα που παραμένει άλυτο επί δεκαετίες.

Η ιστορία της μετεγκατάστασης δεν ξεκίνησε ούτε το 2020 ούτε το 2012. Πηγαίνει πολύ πιο πίσω.

Από το 1986 στις πρώτες εξαγγελίες της δεκαετίας του '90

Σε επιστολή του προς τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης Μιλτιάδη Παπαϊωάννου, τον Δεκέμβριο του 2011, ο τότε πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Βόλου, Αναστάσιος Βολιώτης, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι οι δικηγόροι της πόλης αγωνίζονταν από το 1986 για την απόκτηση σύγχρονου Δικαστικού Μεγάρου.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποδεικνύει πως το αίτημα είχε ήδη συμπληρώσει 25 χρόνια το 2011.

Ακόμη παλαιότερες διαδικασίες για την αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου καταγράφονται σε αρχειακό υλικό που διατηρείται στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Σύμφωνα με αυτό, οι προσπάθειες επισκευής, βελτίωσης και επέκτασης είχαν ξεκινήσει τουλάχιστον από τον Φεβρουάριο του 1992.

Τον Οκτώβριο του 1997, ο τοπικός Τύπος μετέφερε αισιόδοξες εξαγγελίες για ανακατασκευή και επέκταση του Δικαστικού Μεγάρου, με χρονικό ορίζοντα το 1998. Είχαν προηγηθεί επαφές με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και σχετικές τεχνικές προτάσεις.

Οι σχεδιασμοί, ωστόσο, δεν υλοποιήθηκαν. Το 1998 το κτίριο χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο, γεγονός που επέβαλε πρόσθετους περιορισμούς στις μελλοντικές παρεμβάσεις.

Το κτίριο, που ολοκληρώθηκε τη δεκαετία του 1920 και είχε ήδη δεχθεί προσθήκες το 1974, συνέχισε να εξυπηρετεί δικαστικές υπηρεσίες με διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες.

Το 2012 ο Δήμος αναζητούσε λύση με «διπλή ανάπλαση»

Τον Σεπτέμβριο του 2012, επί δημαρχίας Πάνου Σκοτινιώτη, το ζήτημα μπήκε εκ νέου στο τραπέζι.

Η τότε δημοτική αρχή παρουσίασε πρόταση για μεταφορά των φυλακών στην Κασσαβέτεια και κατασκευή νέου Δικαστικού Μεγάρου στον χώρο του Σωφρονιστικού Καταστήματος της οδού Μεταμορφώσεως.

Ο σχεδιασμός συνδεόταν με μια ευρύτερη «διπλή ανάπλαση», που θα επέτρεπε την αξιοποίηση τόσο της περιοχής των φυλακών όσο και του σημερινού Δικαστικού Μεγάρου στην πλατεία Ελευθερίας.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2012 πραγματοποιήθηκε δημόσια συζήτηση στο Δημαρχείο Βόλου, ενώ ζητήθηκαν απόψεις από δικαστικούς λειτουργούς, δικηγόρους, το Τεχνικό Επιμελητήριο και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Το 2014, η ομάδα εργασίας που είχε συγκροτηθεί κατέληξε σε διαφορετική πρόταση. Ως καταλληλότερη επιλογή προκρίθηκε ο χώρος της Στέγης Ανηλίκων στη Νέα Ιωνία, χωρίς να περιλαμβάνεται η ίδια η λειτουργούσα δομή. Εξετάστηκαν επίσης το Σωφρονιστικό Κατάστημα της Μεταμορφώσεως και οικόπεδα στην περιοχή του Αναύρου.

Τον Οκτώβριο του 2014, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Χαράλαμπος Αθανασίου είχε επισκεφθεί τον χώρο της Στέγης Ανηλίκων και, σύμφωνα με μεταγενέστερη κοινοβουλευτική αναφορά, είχε εγκρίνει τη συγκεκριμένη επιλογή.

Παρά τις μελέτες και τις επαφές, νέο Δικαστικό Μέγαρο δεν κατασκευάστηκε.

Το 2017 ήρθε νέα εντολή, αλλά οι διαδικασίες δεν προχώρησαν

Το 2017 ο βουλευτής Μαγνησίας Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος πραγματοποίησε επαφές με το Υπουργείο Δικαιοσύνης για να προχωρήσει η μετεγκατάσταση.

Στις 22 Μαΐου 2017 δόθηκε υπηρεσιακή εντολή προκειμένου η Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. να εξετάσει τις προτεινόμενες θέσεις για την κατασκευή του νέου Μεγάρου.

Η πρωτοβουλία, όμως, δεν απέδωσε. Όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο βουλευτής σε κοινοβουλευτική ερώτηση το 2019, νομικά και υπηρεσιακά εμπόδια δεν επέτρεψαν να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες ενέργειες.

Το 2019, δηλαδή περισσότερα από 30 χρόνια μετά την έναρξη των διεκδικήσεων, το ζήτημα βρισκόταν ουσιαστικά ακόμη στο στάδιο της αναζήτησης λύσης.

Το 2020 το νέο Μέγαρο θα συνδεόταν με τη θητεία Τσιάρα

Στις 29 Ιανουαρίου 2020 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα συνάντηση με τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα.

Συμμετείχαν ο δήμαρχος Βόλου Αχιλλέας Μπέος, οι τότε βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας Χρήστος Μπουκώρος, Ζέττα Μακρή, Αθανάσιος Λιούπης και Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, καθώς και οι Χρήστος Τριαντόπουλος και Κωνσταντίνος Λούλης.

Το κλίμα που μεταφέρθηκε μετά τη συνάντηση ήταν ιδιαίτερα αισιόδοξο. Ο Κώστας Τσιάρας αναγνώρισε την ανάγκη κατασκευής νέου κτιρίου και εμφανίστηκε να επιθυμεί να συνδεθεί το έργο με την υπουργική του θητεία.

Δόθηκαν εντολές για άμεση εξέταση των διαθέσιμων λύσεων, με πρώτη επιλογή το οικόπεδο δίπλα στη Στέγη Ανηλίκων, στη Νέα Ιωνία.

Η εξαγγελία δημιούργησε προσδοκίες ότι το χρόνιο πρόβλημα πλησίαζε επιτέλους στη λύση του. Έξι χρόνια αργότερα, ωστόσο, η κατασκευή δεν έχει ξεκινήσει.

Το 2021 οι φορείς συμφώνησαν, αλλά διαφώνησαν ξανά για το οικόπεδο

Τον Ιανουάριο του 2021, σε σύσκεψη με πρωτοβουλία του Αχιλλέα Μπέου, οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε συμφωνία για την επιλογή οικοπέδου στην οδό Παρασκευοπούλου, στη Νέα Ιωνία.

Η συγκεκριμένη λύση παρουσιάστηκε ως μια επιλογή που θα μπορούσε να αποτρέψει τον κίνδυνο απένταξης του έργου από τον προγραμματισμό των ΣΔΙΤ.

Στη συνέχεια, όμως, προέκυψαν νέες διαφωνίες. Στο τραπέζι μπήκε και το οικόπεδο της οδού Ύδρας, στη Νεάπολη, με τη δημοτική αρχή να καλεί τους εμπλεκόμενους φορείς να τοποθετηθούν δημόσια.

Η αντιπαράθεση για τη χωροθέτηση δεν ήταν απλή λεπτομέρεια. Αφορούσε την προσβασιμότητα, τη λειτουργικότητα και τη θέση ενός από τα σημαντικότερα δημόσια κτίρια της πόλης.

Το 2022 καταγράφηκε, πάντως, μια ουσιαστική διοικητική εξέλιξη. Με το άρθρο 125 του νόμου 4972/2022 προβλέφθηκε η δωρεάν παραχώρηση δύο τμημάτων δημόσιας έκτασης στη Νεάπολη, συνολικού εμβαδού περίπου 5.247 τετραγωνικών μέτρων, για την ανέγερση νέου Δικαστικού Μεγάρου και τις συνοδευτικές του ανάγκες.

Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς ο Δικηγορικός Σύλλογος Βόλου πραγματοποίησε δημοψήφισμα για τη συγκεκριμένη χωροθέτηση. Το αποτέλεσμα ήταν σαφές: το 81,16% των εγκύρων ψήφων ήταν αρνητικό. Συγκεκριμένα, 293 δικηγόροι ψήφισαν κατά και 68 υπέρ.

Παρά τη διαφωνία, η κυβερνητική επιλογή δεν άλλαξε.

Το 2023 αναμενόταν ανάδοχος μέχρι το τέλος της χρονιάς

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές εξαγγελίες καταγράφηκε στις 16 Ιανουαρίου 2023.

Μετά από συναντήσεις του Αχιλλέα Μπέου με τους τότε υπουργούς Κώστα Τσιάρα και Κώστα Καραμανλή, έγινε γνωστό ότι μέχρι τον Μάιο του 2023 αναμενόταν να έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και η προετοιμασία του έργου.

Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι μέχρι το τέλος του 2023 αναμενόταν η ανάδειξη και εγκατάσταση αναδόχου.

Ο διαγωνισμός μέσω ΣΔΙΤ προχώρησε και πέντε επιχειρηματικά σχήματα πέρασαν στη δεύτερη φάση. Το έργο εντάχθηκε σε ενιαία διαδικασία μαζί με δικαστικές υποδομές της Λαμίας, της Καρδίτσας και των Τρικάλων.