«Κανείς δεν επέλεξε την ημερομηνία» τονίζουν δικαιούχοι συντάξεων χηρείας πριν από το 2016, οι οποίοι ζητούν να επεκταθεί και σε αυτούς η πρόσφατη ευνοϊκή ρύθμιση και να μπει τέλος στη διαφορετική μεταχείριση με μοναδικό ουσιαστικά όριο την 13η Μαΐου 2016.
Μπορεί μια ημερομηνία να καθορίζει πόσο «αξίζει» η ίδια απώλεια;
Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει πλέον με ένταση η Πρωτοβουλία Δικαιούχων Σύνταξης Χηρείας πριν από το 2016, μετά τη νέα νομοθετική ρύθμιση για τις συντάξεις λόγω θανάτου.
Με κεντρικό μήνυμα «Ίδια απώλεια – Ίδια δικαιώματα», χήρες και χήροι που υπάγονται στο παλαιότερο ασφαλιστικό καθεστώς ζητούν από την Πολιτεία να αποκαταστήσει μια ανισότητα που, όπως υποστηρίζουν, παραμένει ακόμη και μετά τις τελευταίες αλλαγές.
Τον Ιούλιο ψηφίστηκε ο Ν. 5322/2026, με τον οποίο έπαψαν να εφαρμόζονται οι περικοπές μετά την τριετία στις κύριες συντάξεις χηρείας που χορηγούνται με βάση τον Ν. 4387/2016. Η κυβέρνηση παρουσίασε τη ρύθμιση ως αποκατάσταση μιας δεκαετούς κοινωνικής αδικίας, ενώ από τα τέλη Αυγούστου ξεκίνησε και η καταβολή των αυξημένων ποσών στους δικαιούχους που καλύπτονται από τη νέα διάταξη.
Το πρόβλημα, όμως, δεν τελείωσε για όλους.
Η νέα διάταξη αφορά τις συντάξεις λόγω θανάτου που υπάγονται στο καθεστώς του Ν. 4387/2016. Όσοι όμως απέκτησαν δικαίωμα σύνταξης χηρείας πριν από τις 13 Μαΐου 2016 εξακολουθούν να διέπονται από τα προηγούμενα καθεστώτα, με διαφορετικούς κανόνες και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά σύνταξης. Συνταξιουχικές οργανώσεις έχουν ήδη επισημάνει ότι έτσι παραμένουν στην πράξη «δύο μέτρα και δύο σταθμά» μεταξύ παλαιών και νεότερων δικαιούχων.
Ιδιαίτερα έντονο είναι το ζήτημα για παλαιές συντάξεις χηρείας του Δημοσίου. Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, περίπου 60.000 τέτοιες περιπτώσεις πριν από το 2016 παραμένουν εκτός της νέας ρύθμισης, ενώ όταν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις σώρευσης συντάξεων εξακολουθούν να εφαρμόζονται πολύ δυσμενέστεροι κανόνες.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της νέας κινητοποίησης.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν ζητούν ένα νέο προνόμιο. Ζητούν να αντιμετωπιστούν με τους ίδιους όρους με εκείνους που βρέθηκαν στην ίδια ακριβώς οικογενειακή κατάσταση λίγες ημέρες, μήνες ή χρόνια αργότερα.
Το μήνυμα της πρωτοβουλίας είναι χαρακτηριστικό:
«Κανείς δεν επέλεξε την ημερομηνία. Όλοι αξίζουμε το ίδιο».
Για τους δικαιούχους, το όριο της 13ης Μαΐου 2016 δεν μπορεί να αποτελεί μια μόνιμη γραμμή που χωρίζει χήρες και χήρους σε δύο κατηγορίες. Ζητούν ίση μεταχείριση, σεβασμό, δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, αλλά κυρίως μια νέα νομοθετική παρέμβαση που θα εξετάσει και τις περιπτώσεις που έμειναν εκτός.
Η πρόσφατη αλλαγή απέδειξε ότι μια ασφαλιστική αδικία μπορεί να διορθωθεί ακόμη και δέκα χρόνια αργότερα.
Το ερώτημα πλέον είναι γιατί η διόρθωση σταμάτησε στο 2016.
ΣΧΟΛΙΑ