Η Μαγνησία έχει μάθει να ζει με τους σεισμούς. Άλλοτε ως μια σύντομη δόνηση που γίνεται αισθητή στον Βόλο και προκαλεί μερικές αναρτήσεις στα social media και άλλοτε, όπως έδειξε η Ιστορία, ως ένα γεγονός που μπορεί να αφήσει πίσω του σοβαρές καταστροφές.
Οι σεισμοί που καταγράφηκαν το 2026 στις Βόρειες Σποράδες, με ισχυρότερους εκείνους των 4,7 και 4,9 βαθμών στις 28 Απριλίου, έγιναν αισθητοί και στον Βόλο χωρίς να προκαλέσουν ζημιές. Τρεις μήνες αργότερα, στις 28 Ιουλίου, νέα δόνηση περίπου 4,0–4,1 βαθμών σημειώθηκε στην ίδια ευρύτερη θαλάσσια περιοχή.
Οι σεισμοί αυτοί δεν αποτελούν από μόνοι τους ένδειξη ότι πλησιάζει κάποιος μεγαλύτερος σεισμός. Θυμίζουν όμως κάτι που συχνά ξεχνάμε όταν η γη μένει ήσυχη για χρόνια: η Μαγνησία βρίσκεται σε μια ενεργή σεισμοτεκτονική περιοχή.
Οι δύο σεισμοί που σημάδεψαν τη Μαγνησία
Η πιο χαρακτηριστική υπενθύμιση ήρθε στις 19 Απριλίου 1955.
Σεισμός μεγέθους περίπου 6,2 βαθμών έπληξε τον Βόλο και την ευρύτερη Μαγνησία. Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του, 41 τραυματίστηκαν, ενώ περισσότερα από 10.000 κτίρια παρουσίασαν ζημιές. Σημαντικές βλάβες καταγράφηκαν στον Βόλο, στην Αγριά, στα Λεχώνια, στη Δράκεια και σε άλλες περιοχές του Πηλίου.
Ακολούθησε, 25 χρόνια αργότερα, η καταστροφική σεισμική ακολουθία του Ιουλίου του 1980 στην περιοχή Αλμυρού–Παγασητικού.
Ο κύριος σεισμός έχει εκτιμηθεί στη σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία σε Mw 6,5. Η ακολουθία άφησε πίσω της 24 τραυματίες και τεράστιο αριθμό κτιριακών ζημιών. Οι επίσημες καταγραφές αναφέρουν 5.222 κατεστραμμένα κτίρια, 14.726 με σοβαρές βλάβες και άλλα 10.688 με ελαφρότερες ζημιές.
Αυτά τα δύο γεγονότα είναι και η απάντηση στο βασικό ερώτημα.
Μπορεί η περιοχή να δώσει ξανά σεισμό μεγαλύτερο των 6 βαθμών;
Γεωλογικά, ναι. Το έχει ήδη κάνει.
Αυτό όμως είναι τελείως διαφορετικό από το να ισχυριστεί κάποιος ότι ένας τέτοιος σεισμός «έρχεται σύντομα». Κανένα από τα σημερινά δεδομένα δεν επιτρέπει μια τέτοια πρόβλεψη.
Βόλος: Στη Ζώνη II σεισμικής επικινδυνότητας
Ο επίσημος αντισεισμικός σχεδιασμός κατατάσσει τον Δήμο Βόλου στη Ζώνη II σεισμικής επικινδυνότητας, με βασική σχεδιαστική επιτάχυνση 0,24g.
Με απλά λόγια, ο Βόλος δεν βρίσκεται στη χαμηλότερη σεισμική ζώνη της χώρας, αλλά ούτε και στην υψηλότερη. Η κατάταξη χρησιμοποιείται στον αντισεισμικό σχεδιασμό των κατασκευών και δεν αποτελεί πρόβλεψη για το πόσο δυνατός θα είναι ένας μελλοντικός σεισμός.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο πραγματικός κίνδυνος δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος ενός σεισμού.
Παίζει ρόλο το πόσο κοντά βρίσκεται το επίκεντρο, το βάθος του σεισμού, το είδος του εδάφους και, κυρίως, η κατάσταση των κτιρίων.
Τα ενεργά ρήγματα γύρω από τη Μαγνησία
Η περιοχή βρίσκεται κοντά σε ένα ευρύτερο σύστημα ενεργών ρηγμάτων που εκτείνεται από τη νότια Θεσσαλία προς τον Αλμυρό, τη Νέα Αγχίαλο, τον Παγασητικό και το Πήλιο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το σύστημα της Νέας Αγχιάλου και της λεκάνης του Αλμυρού, το οποίο έχει συνδεθεί με την ισχυρή σεισμική δραστηριότητα του 1980. Οι γεωλογικές μελέτες δείχνουν ότι πρόκειται για ενεργό τεκτονικό περιβάλλον και όχι για «νεκρά» ρήγματα μιας μακρινής γεωλογικής εποχής.
Αυτός είναι και ο λόγος που ένας σεισμός στη Μαγνησία μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητός ακόμη και χωρίς να φτάσει σε ακραίο μέγεθος: μπορεί να είναι ρηχός και πολύ κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
Γιατί ο Βόλος χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή
Υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας που αφορά ειδικά τον Βόλο.
Μεγάλο μέρος της πόλης βρίσκεται επάνω σε ιζηματογενή και παράκτια εδάφη. Τέτοια εδάφη μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να ενισχύσουν τοπικά τη σεισμική κίνηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι «ο Βόλος θα βουλιάξει» ή ότι ολόκληρη η πόλη κινδυνεύει από ρευστοποίηση. Σημαίνει ότι δύο περιοχές της ίδιας πόλης μπορεί να μην αντιδράσουν με ακριβώς τον ίδιο τρόπο σε έναν ισχυρό σεισμό και ότι οι τοπικές γεωτεχνικές μελέτες έχουν ιδιαίτερη αξία.
Στο Πήλιο το πρόβλημα αλλάζει μορφή. Εκεί, λόγω του έντονου ανάγλυφου, ένας ισχυρός σεισμός μπορεί να προκαλέσει κατολισθήσεις και καταπτώσεις βράχων, δημιουργώντας προβλήματα ακόμη και στο οδικό δίκτυο.
ΣΧΟΛΙΑ