Από τα έδρανα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Βόλου βρέθηκε στην Ισπανία μέσω Erasmus, στήνοντας μια πρώτη ερασιτεχνική ομάδα τσίρκου, προτού ταξιδέψει στη Σουηδία για το μεταπτυχιακό της στο Πανεπιστήμιο Τεχνών ως χορογράφος σύγχρονου τσίρκου, ολοκληρώνοντας εκεί και την ερευνητική της διπλωματική.

Μετά την επιστροφή της στη βάση της, η σχολή άνοιξε λίγο πριν από την πανδημία και, από τον Μάιο του 2021, λειτουργεί σταθερά, δίνοντας παράλληλα έμφαση και στις κατασκευές.

Διπλή δουλειά: Από τις κατασκευές στα εναέρια ακροβατικά

Παρόλο που στην αρχή ήταν γνωστοί σε έναν πολύ κλειστό κύκλο του Βόλου, σήμερα το εργαστήριο έχει καταφέρει να κερδίσει τη θέση του στην πόλη.

Ο καθημερινός τους ρυθμός είναι απαιτητικός και διπλός: από τις 9 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι ασχολούνται με τον σχεδιασμό και την κατασκευή εξοπλισμού τσίρκου, σε συνεργασία με μεγάλες εταιρείες, ενώ τα απογεύματα ο χώρος γεμίζει με τα μαθήματα των εκπαιδευόμενων.

Όπως αναφέρει και η ίδια, «επειδή η κουλτούρα του χώρου ήταν ανύπαρκτη τοπικά, η δουλειά χτίστηκε από το μηδέν». Το εργαστήριο υποδέχεται ανθρώπους κάθε ηλικίας, που έρχονται είτε για να δοκιμάσουν ένα νέο χόμπι είτε για να αφοσιωθούν στα εναέρια ακροβατικά.

Μια ολοκληρωμένη τέχνη πέρα από τα στερεότυπα

Ωστόσο, ο κόσμος συχνά μπερδεύει το σύγχρονο τσίρκο με τη γυμναστική, τον χορό ή τη γιόγκα.

Κι όμως, σύμφωνα με την κ. Μέλη, πέρα από τη σωματική ενδυνάμωση και την κίνηση, πρόκειται για μια ολοκληρωμένη παραστατική τέχνη, αποκομμένη πια από τα παλιά στερεότυπα και τα ζώα, που απαιτεί αφομοίωση τεράστιου όγκου πληροφοριών.

Ο ασκούμενος εξασκεί τη μνήμη του, μαθαίνει να αντιλαμβάνεται το σώμα του στον χώρο, κατανοεί τη φυσική, τη βαρύτητα και τις δυνάμεις που του ασκούνται.

Μαθαίνει να διαχειρίζεται το ρίσκο σε σχέση με τον κίνδυνο, βγαίνει από τη ζώνη άνεσής του (comfort zone) και, πάνω στην παράσταση, χτίζει μια βαθιά επικοινωνία με τον θεατή, συνδυάζοντας την τεχνική, τη δραματουργία και την αντοχή.

Συμπερίληψη, παιχνίδι και προσωπική προσέγγιση

Στη φιλοσοφία της ομάδας, κεντρικό ρόλο παίζουν η συμπερίληψη και μια βαθιά παιγνιώδης διάθεση που απευθύνεται σε όλους.

Επειδή δεν υπάρχει προηγούμενη εξοικείωση στην Ελλάδα, ο κόσμος έρχεται από καθαρή περιέργεια.

Η ίδια η χορογράφος μάς εξηγεί πως έχουν δουλέψει με παιδιά, ενήλικες και άτομα με αναπηρίες, προσαρμόζοντας απόλυτα το υλικό στις ανάγκες και τις δυνατότητες του καθενός.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι συμμετέχοντες δεν το βλέπουν σαν μια ψυχρή, επαναλαμβανόμενη ρουτίνα γυμναστηρίου. Μένουν συνδεδεμένοι με αυτό που συμβαίνει, ξεπερνούν τους φόβους τους, παίρνουν τη λυτρωτική χαρά της επίτευξης και αποσυμπιέζονται από τις απαιτητικές καθημερινότητές τους.

Η πρόοδος, η απογοήτευση και η μουσική

Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι η πρόοδος είναι μια απολύτως προσωπική υπόθεση, καθώς τα διάφορα παραδείγματα αναδεικνύουν περιπτώσεις όπου κάποιος μπορεί να σκαρφαλώσει από το πρώτο μάθημα, ενώ κάποιος άλλος μπορεί να χρειαστεί τρεις μήνες.

Ένας ήδη γυμνασμένος άνθρωπος έχει προβάδισμα, αλλά για ουσιαστικά βήματα χρειάζονται εβδομάδες και μήνες, ενώ μέσα σε έναν χρόνο οι εκπαιδευόμενοι μπορούν να παρουσιάσουν μια ολοκληρωμένη χορογραφία στο κοινό.

Το πιο δύσκολο εμπόδιο είναι η απογοήτευση όταν κάτι δεν βγαίνει αμέσως. Αν όμως ο ασκούμενος την προσπεράσει, τα αποτελέσματα τον δικαιώνουν άμεσα.

Αντίστοιχα, η μουσική λειτουργεί υποστηρικτικά στα μαθήματα τεχνικής, αλλά στις παραστάσεις γίνεται ζωντανό και αναπόσπαστο κομμάτι του έργου, χωρίς καλλιτεχνικά στεγανά.

Η έκπληξη του κοινού και η απόλυτη εγγύηση ασφάλειας

Οι αντιδράσεις του κόσμου ξεκινούν από την έκπληξη ότι υπάρχει κάτι τέτοιο στον Βόλο και καταλήγουν στον ενθουσιασμό, όταν βλέπουν ότι μπορούν τελικά να πραγματοποιήσουν αυτό που θαύμαζαν σε βίντεο και παραστάσεις.

Ακόμη και όσοι ξεκινούν πιστεύοντας ότι δεν έχουν καθόλου δύναμη, βλέπουν την αυτοπεποίθησή τους να απογειώνεται.

Παράλληλα, επειδή το τσίρκο δεν διαθέτει μια οργανωμένη βιομηχανία ή επίσημους επιθεωρητές ασφάλειας στην Ελλάδα, η ομάδα έχει επενδύσει σε αυστηρή μελέτη και πιστοποιήσεις.

Με γνώση γύρω από τις εργασίες σε ύψος, έχουν υπολογίσει κάθε φορτίο στην οροφή, διαθέτουν πιστοποιημένο εξοπλισμό και μαλακά στρώματα στο πάτωμα, ενώ αφιερώνουν τα πρώτα τρία τέταρτα κάθε μαθήματος στην ενδυνάμωση για την αποφυγή τραυματισμών, εκπαιδεύοντας τους μαθητές στα όρια και την ασφάλειά τους.

Ο άνθρωπος στον πυρήνα και η ομορφιά της ηλικίας

Με ρίζες που κρατούν από τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 και αποκορύφωμα τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, το σύγχρονο τσίρκο φέρνει στο προσκήνιο την ελευθερία και την υπέρβαση του σώματος, αγκαλιάζοντας παράλληλα περιθωριοποιημένες ομάδες και παιδιά με αναπηρίες.

Στα μαθήματα η πλειοψηφία είναι γυναίκες, ένα καθαρά κοινωνικό φαινόμενο, παρόλο που η τέχνη αυτή απευθύνεται εξίσου σε όλα τα φύλα. Φυσικά, συμμετέχουν και άνδρες, ενώ τα παιδιά βρίσκουν μια μοναδική διέξοδο για να δουλέψουν τον συντονισμό τους, μακριά από τον ανταγωνισμό και την ωραιοπάθεια.

Η σωματική και εκφραστική φύση του σύγχρονου τσίρκου αμβλύνει τα όρια της ηλικίας, επιτρέποντας σε εφήβους, μικρά παιδιά και ενήλικες να αλληλεπιδρούν αρμονικά.

Το μόνο ρίσκο είναι τελικά αυτό που δεν δοκιμάζουμε. Με λίγη ελαφρότητα και περιέργεια, η πόρτα είναι ορθάνοιχτη για όποιον θέλει να νιώσει πώς είναι να σηκώνει το σώμα του μακριά από το έδαφος.


Δείτε βίντεο: https://www.youtube.com/watch?v=xvsTq-djoe0