Γαλλία και Αλβανία στους δρόμους, Ελλάδα στα συνθήματα. Αλλά πόσοι θέλουν πραγματικά να αλλάξει το σύστημα και πόσοι απλώς περιμένουν τη σειρά τους να επωφεληθούν από αυτό;
Τις τελευταίες ημέρες, οι εικόνες από τη Γαλλία και την Αλβανία κάνουν τον γύρο του διαδικτύου. Χιλιάδες πολίτες στους δρόμους, οργή, διαδηλώσεις, συγκρούσεις και μια κοινωνική δυσαρέσκεια που ξεχειλίζει.
Και κάπου εκεί, στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εμφανίζεται ξανά η γνωστή ερώτηση: «Στην Ελλάδα πότε θα γίνει επιτέλους επανάσταση;»
Μόνο που πριν αναρωτηθούμε πότε θα γίνει, καλό θα ήταν να αναρωτηθούμε τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε επανάσταση.
Γιατί υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να θέλεις να αλλάξεις μια χώρα και στο να θέλεις απλώς να αλλάξει αυτός που κυβερνά, επειδή δεν είναι της αρεσκείας σου.
Επανάσταση δεν είναι να φύγει εκείνος που δεν ψήφισες, για να έρθει εκείνος που ψήφισες.
Δεν είναι να πέσει μια κυβέρνηση επειδή δεν εξυπηρετεί τα δικά σου συμφέροντα, για να έρθει μια άλλη που ελπίζεις ότι θα σε βολέψει.
Δεν είναι να καταγγέλλεις τη διαφθορά όταν εμπλέκονται οι πολιτικοί σου αντίπαλοι, αλλά να ψάχνεις δικαιολογίες όταν τα ίδια κάνουν οι δικοί σου.
Δεν είναι να φωνάζεις για αξιοκρατία, αλλά να σηκώνεις το τηλέφωνο στον βουλευτή σου μόλις χρειαστείς μια χάρη.
Δεν είναι να απαιτείς δικαιοσύνη για όλους, μέχρι τη στιγμή που η δικαιοσύνη θα χτυπήσει τη δική σου πόρτα.
Αυτό δεν είναι επανάσταση. Είναι αλλαγή βάρδιας στο ίδιο σύστημα.
Και ίσως εδώ να βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας.
Θέλουμε ένα καλύτερο κράτος, αλλά πολλές φορές δεν θέλουμε να χάσουμε τα προνόμια που μας προσφέρει το σημερινό. Καταγγέλλουμε το ρουσφέτι, αλλά αν μας δοθεί η ευκαιρία να εξυπηρετηθούμε, δύσκολα θα πούμε όχι. Αγανακτούμε με την αδικία, αρκεί να μην είμαστε εμείς οι ωφελημένοι της.
Θέλουμε πολιτικούς έντιμους, αλλά συχνά χειροκροτούμε εκείνους που μπορούν να μας κάνουν τη δουλειά.
Και ύστερα αναρωτιόμαστε γιατί τίποτα δεν αλλάζει.
Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν έχει διαδηλώσει. Έχει γνωρίσει μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις, ιστορικούς αγώνες και στιγμές πραγματικής συλλογικής διεκδίκησης.
Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν οι Έλληνες ξέρουν να βγαίνουν στους δρόμους.
Το ζήτημα είναι αν είμαστε διατεθειμένοι να διεκδικήσουμε κάτι καλύτερο ακόμη κι όταν αυτό δεν συμφέρει προσωπικά εμάς.
Γιατί είναι εύκολο να φωνάζεις εναντίον μιας κυβέρνησης που αντιπαθείς. Το δύσκολο είναι να απαιτείς λογοδοσία και από εκείνη που υποστηρίζεις.
Είναι εύκολο να μιλάς για διαφάνεια όταν βρίσκεται στην εξουσία ο πολιτικός σου αντίπαλος. Το δύσκολο είναι να ζητάς την ίδια διαφάνεια από τον άνθρωπο που ψήφισες.
Και είναι ακόμη πιο δύσκολο να παραδεχτείς ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα πρόσωπα, αλλά αφορά και μια νοοτροπία που αναπαράγουμε καθημερινά.
Ας μην παρεξηγούμαστε. Ούτε οι φωτιές ούτε οι κατεστραμμένες περιουσίες αποτελούν από μόνες τους επανάσταση. Η βία δεν γίνεται αυτομάτως κοινωνική πρόοδος επειδή συνοδεύεται από ένα πολιτικό σύνθημα.
Η ουσιαστική αλλαγή απαιτεί συνείδηση, συλλογικότητα, συνέπεια και, πάνω απ’ όλα, αρχές που δεν αλλάζουν ανάλογα με το ποιος βρίσκεται στην εξουσία.
Η πραγματική επανάσταση αρχίζει όταν σταματάς να υπερασπίζεσαι το λάθος επειδή το έκανε ο δικός σου.
Όταν απαιτείς αξιοκρατία ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι δεν θα διοριστεί ο γνωστός σου.
Όταν ζητάς ίσους κανόνες ακόμη κι αν δεν σε ευνοούν.
Όταν δεν αντιμετωπίζεις το κράτος ως λάφυρο της παράταξης που κέρδισε τις εκλογές.
Όταν συνειδητοποιείς πως η δημοκρατία δεν είναι ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα, με τους δικούς μας απέναντι στους δικούς τους.
Κοιτάζουμε, λοιπόν, τη Γαλλία και την Αλβανία και αναρωτιόμαστε γιατί δεν συμβαίνει το ίδιο εδώ.
Ίσως όμως η πιο ουσιαστική ερώτηση να είναι διαφορετική.
Αν αύριο έπεφτε η κυβέρνηση και ερχόταν εκείνη που επιθυμούμε, θα συνεχίζαμε να απαιτούμε τις ίδιες αλλαγές με την ίδια ένταση;
Θα εξακολουθούσαμε να φωνάζουμε για τη διαφθορά, την ακρίβεια, την αδικία, την αναξιοκρατία και την ατιμωρησία;
Ή θα επιστρέφαμε ήσυχοι στους καναπέδες μας, επειδή πλέον κυβερνούν οι «δικοί μας»;
Αν η απάντηση είναι το δεύτερο, τότε δεν περιμένουμε καμία επανάσταση.
Περιμένουμε απλώς τη σειρά μας να βολευτούμε.
Και όσο αυτό βαφτίζεται επανάσταση, το σύστημα δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να φοβάται.
Γιατί μπορεί να αλλάζουν οι κυβερνήσεις, τα πρόσωπα και τα συνθήματα.
Αλλά όσο δεν αλλάζουμε εμείς, τίποτα δεν αλλάζει πραγματικά.
ΣΧΟΛΙΑ