Η Σερβία κατάφερε κάτι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε αδιανόητο. Ένα κίνημα που γεννήθηκε μέσα από μια εθνική τραγωδία, με αφορμή τον θάνατο 16 ανθρώπων από την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, εξελίχθηκε σε μια τεράστια κοινωνική δύναμη. Στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026, το φοιτητικό κίνημα κατάφερε να ανατρέψει την πολυετή πολιτική κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Στην Ελλάδα, η τραγωδία των Τεμπών, με τους 57 νεκρούς, προκάλεσε μια αντίστοιχη κοινωνική έκρηξη. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους. Άνθρωποι διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων, ηλικιών και κοινωνικών τάξεων ενώθηκαν γύρω από ένα κοινό αίτημα: δικαιοσύνη, αλήθεια και ένα κράτος που δεν θα επιτρέπει να επαναληφθούν τέτοιες τραγωδίες.
Γιατί, όμως, η Ελλάδα δεν ακολούθησε την πορεία της Σερβίας;
Η απάντηση ίσως βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν τα δύο κινήματα.
Στη Σερβία, οι φοιτητές διατήρησαν για μεγάλο διάστημα τον συλλογικό χαρακτήρα του αγώνα τους. Οργανώθηκαν, δημιούργησαν δομές, κινητοποιήθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα και προσπάθησαν να κρατήσουν την πρωτοβουλία μακριά από την κυριαρχία ενός και μοναδικού προσώπου. Ακόμη και όταν αποφάσισαν να διεκδικήσουν πολιτική αλλαγή μέσα από τις κάλπες, επέλεξαν ένα ευρύ ψηφοδέλτιο με ανθρώπους διαφορετικών επαγγελμάτων.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, το κίνημα των Τεμπών δεν απέκτησε ποτέ ανάλογη συλλογική οργάνωση και συνέχεια.
Και εδώ προκύπτει ένα δύσκολο, αλλά αναπόφευκτο ερώτημα.
Μήπως η προσωπική πολιτική φιλοδοξία της Μαρίας Καρυστιανού συνέβαλε, έστω και άθελά της, στο να χαθεί μια ιστορική ευκαιρία;
Η Μαρία Καρυστιανού αποτέλεσε αναμφισβήτητα ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της διεκδίκησης δικαιοσύνης για τα Τέμπη. Η προσωπική της τραγωδία, η δημόσια παρουσία και η επιμονή της συνέβαλαν στο να παραμείνει η υπόθεση στο προσκήνιο.
Κανείς δεν μπορεί να της στερήσει το δικαίωμα να ασχοληθεί με την πολιτική. Ούτε μπορεί να αμφισβητήσει τον πόνο και τον αγώνα της εξαιτίας αυτής της επιλογής.
Όμως, άλλο πράγμα είναι η εκπροσώπηση ενός κοινωνικού αιτήματος και άλλο η δημιουργία ενός προσωπικού πολιτικού φορέα.
Η απόφασή της να προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών. Ακολούθησαν διαφωνίες, αποχωρήσεις και δημόσιες αντιπαραθέσεις, ενώ η ίδια υπερασπίστηκε την πολιτική της επιλογή ως συνέχεια του αγώνα της για δικαιοσύνη.
Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Μπορεί ένα κίνημα που ένωσε εκατομμύρια συνειδήσεις να εκφραστεί μέσα από τις επιλογές ενός και μόνο προσώπου;
Και η ευθύνη δεν περιορίζεται εκεί.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχείρησαν να αναδείξουν πολιτικά την τραγωδία, να ασκήσουν πίεση στην κυβέρνηση και να εκφράσουν την κοινωνική δυσαρέσκεια. Ήταν θεμιτό να ζητήσουν λογοδοσία. Ήταν όμως εξίσου σημαντικό να μη μετατραπεί το αίτημα για δικαιοσύνη σε ακόμη ένα πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης.
Μήπως, τελικά, η επιθυμία για πολιτικά οφέλη αποδυνάμωσε την προοπτική μιας ευρύτερης κοινωνικής συσπείρωσης;




ΣΧΟΛΙΑ