Γράφει ο Νίκος Τινός  (φύλο δεδομένο, σοβαρότητα ακαθόριστη)

Κάποτε, όταν σε μια αίτηση έγραφε «Φύλο», από κάτω υπήρχαν δύο κουτάκια.

Άνδρας.
Γυναίκα.

Τόσο λιτά, τόσο ξεκάθαρα, που σχεδόν σου προκαλεί νοσταλγία για τις εποχές που το μεγαλύτερο πρόβλημα μιας δημόσιας φόρμας ήταν αν έπρεπε να γράψεις το όνομα του πατέρα σου με κεφαλαία.

Σήμερα, ανοίγεις μια ηλεκτρονική αίτηση και στο πεδίο «φύλο» υπάρχει πιθανότητα να χρειαστείς λίγα δευτερόλεπτα παραπάνω. Όχι γιατί ξέχασες ποιος είσαι, αλλά γιατί η φόρμα αποφάσισε να σου παρουσιάσει επιλογές που μέχρι πριν λίγα χρόνια δεν συναντούσες ούτε σε ερωτηματολόγιο πανεπιστημιακής έρευνας.

Και κάπου εκεί ο μέσος Έλληνας παθαίνει το πρώτο μικρό πολιτισμικό σοκ.

«Μα δύο δεν ήταν;»

Ήταν. Και βιολογικά, όταν μιλάμε για το ανθρώπινο φύλο, η βασική διάκριση παραμένει αρσενικό και θηλυκό, με σπάνιες βιολογικές διαφοροποιήσεις που η επιστήμη φυσικά γνωρίζει πολύ καλύτερα από τον θείο μας στο Facebook.

Και όσο κι αν αλλάζουν οι όροι, οι λέξεις και οι επιλογές στις φόρμες, το βιολογικό δεδομένο παραμένει πεισματικά το ίδιο: τα φύλα είναι δύο, αρσενικό και θηλυκό, ό,τι κι αν λέμε και όσα κουτάκια κι αν προσθέτουμε.

Το μπέρδεμα αρχίζει επειδή πλέον στο ίδιο κουτάκι προσπαθούμε να χωρέσουμε τρία διαφορετικά πράγματα: βιολογία, ταυτότητα και κοινωνικό αυτοπροσδιορισμό. Κι αν υπάρχει κάτι που ο άνθρωπος λατρεύει περισσότερο από το να δημιουργεί περίπλοκες έννοιες, είναι να τις βάζει όλες στην ίδια φόρμα.

Έτσι φτάσαμε από το απλό «άνδρας ή γυναίκα;» στο «άνδρας, γυναίκα, άλλο, δεν επιθυμώ να απαντήσω, ακαθόριστο».

Το «δεν επιθυμώ να απαντήσω» είναι ιδιαίτερα όμορφη επιλογή. Σου δίνει την αίσθηση ότι δεν συμπληρώνεις στοιχεία στον ΕΟΠΥΥ, αλλά ανακρίνεσαι από δημοσιογράφο έξω από δικαστήριο.

«Κύριε, ποιο είναι το φύλο σας;»

«Δεν θα ήθελα να κάνω κάποιο σχόλιο αυτή τη στιγμή».